Chủ Nhật, 25 tháng 8, 2013

Từ một công trình ngụy khoa học, sai lệch còn rất nóng về tư tưởng học thuật….

Org; damau

Từ một công trình ngụy khoa học, lệch lạc về tư tưởng học thuật…

Nhưng nay, khi có dịp nhìn lại một cách tĩnh tâm theo các chuẩn mực khoa học, đã thấy Luận văn này ở một số phương diện mô tả sự đáng ngờ về mục đích nghiên cứu khoa học; có dấu hiệu méo mó về tư tưởng học thuật; giá trị khoa học và ý nghĩa văn hóa, nhân văn lại mong manh, vậy thì chúng ta phải xử sự như thế nào? Tôi thiển nghĩ, dù đây là trường hợp ít khi xảy ra, nhưng nếu Luận văn quả thật đó đây xuất hiện những dấu hiệu không thể xem thường, cho qua (ở đây, tịnh vô không phải là cách nói đẩy sự việc quá lên mức nghiêm trọng, việc bé xé ra to) thì việc cần làm ngay là tiến hành phúc tra, giám định lại bản tính giá trị khoa học của Luận văn và kết quả đánh giá của Hội đồng chấm Luận văn do Trường Đại học Sư phạm Hà Nội được thừa ủy quyền của Bộ Giáo dục và Đào tạo, lập ra.

” (Tr. Độc nhất vô nhị có Luận văn của Trần Ngọc Hiếu cũng được bảo vệ trước đó tại Trường Đại học Sư phạm Hà Nội và các bài viết của cây bút này được Đỗ Thị Thoan đánh giá cao, rằng ở đó có “sự sâu sắc về tư duy”, có “tầm nhìn rộng ra sự khiêu khích và bản tính khiêu khích của những kẻ nổi loạn”, từ đó “đặt ra nhiều vấn đề có tính lý thuyết và cách thức tiếp cận thơ ca hiện đại mà Mở miệng là một hiện tượng tiêu biểu”.

Theo tác giả, họ đã bị đối bất công như một thứ “quái vật”, “một vật cấm”, trong khi bản chất họ thực hiện “tính cải cách và tính cách mạng trong tư tưởng và nghệ thuật” (tr. Các bài báo nói trên cũng tách bạch rõ đâu là sai lầm, méo mó, có dấu hiệu nguy hiểm cần phải dè chừng và biết dừng lại đối với tác giả Luận văn và tập tiểu luận; đâu là bổn phận liên đái của cơ sở đào tạo Sau Đại học là Trường Đại học Sư phạm Hà Nội với Khoa Ngữ văn, nhà giáo hướng dẫn Luận văn, các nhà khoa học được mời vào Hội đồng chấm Luận văn đã không chút đo đắn thông qua và đánh giá cao “thành công” của Luận văn.

#, Thanh tra, Vănvn. Rốt cuộc, cái gọi là Luận văn khoa học ấy đã bảo vệ “thành công sáng giá” cách đây hơn 2 năm và Hội đồng chấm Luận văn đã bỏ thăm nhất trí phê duyệt ở trình độ xuất sắc với điểm tuyệt đối để tác giả của nó được vinh danh với học vị Thạc sĩ chuyên ngành văn học Việt Nam.

Tác giả Đỗ Thị Thoan đã tỏ ra thiên lệch khi viết Lịch sử vấn đề, nghiêng về vỡ hoang những đánh giá về Mở miệng đã đăng trên mạng vì đó là của những người “cùng hội cùng thuyền” - những kẻ bên lề như Mở miệng. 108 - tr. Việc tuyển lựa đối tượng nghiên cứu cùng với các dữ kiện nghiên cứu phải đáng tin tức và hợp hiến cùng với đó là phương pháp nghiên cứu khoa học, ăn nhập, có sức thuyết phục, là rất quan yếu.

Trong hội thảo nói trên của Hội Nhà văn Việt Nam, chúng tôi đã có ý kiến rằng: “Trong cái mớ xô bồ lý thuyết từ Âu - Mỹ dội vào, ảnh hưởng vào nước ta, thì điểm nào, bình diện nào ta có thể tiếp thu được, hợp để ứng dụng soi vào thực tế văn học nghệ thuật nước ta, thuận với mặt bằng và sở trường tư duy sáng tạo, tiếp thu ở ta.

Về phía người viết, thì tác giả đặc biệt cổ xúy cho Mở miệng, cho rằng thơ của họ không dừng lại ở văn bản, mà thế tất dẫn đến hành động.

- “Hội nhập để nâng cao năng lực thẩm mỹ” (vanhocquenha. Nói cách khác đó là “hành động thơ” để liên hệ vào việc chống sự trung tâm hóa, chống lại sự ổn định từng lớp và điều hành của quốc gia, chống đối bằng đòi hỏi sự lên ngôi của cái bên lề, của cái khác, những dòng ngầm của tư tưởng cùng là sự dìm xuất bản chui, không chịu dễ bề để quốc gia kiểm soát.

Trong khoa học từng lớp và nhân văn, có khi chỉ có thể nghiên cứu đối tượng trong độ lùi cấp thiết của lịch sử, khi sự việc, hiện tượng đã an bài, đoạn, người nghiên cứu đã có đủ tư liệu chính xác để trông thỏa đáng các góc cạnh của vấn đề. Tóm lại là hòa cả làng, tôi cũng như anh, mọi sự bình đẳng, ngang bằng tuyệt đối một cách vô chính phủ (!).

#, Quân đội quần chúng. Cấp có thẩm quyền tiến hành phúc tra, thẩm định lại kết quả đào tạo đã rồi, cần phải là cấp trên - cơ quan chủ quản của Trường cũng là cơ quan quản lý cấp quốc gia về đào tạo, tức Bộ Giáo dục và Đào tạo.

Là cán bộ Nhà nước, chuyên gia khoa học có học hàm học vị cao hoặc là đảng viên, cứ vào Luật Công chức và theo tinh thần quyết nghị Hội nghị Trung ương 4 (khóa XI) của Đảng, những người nói trên cần được bảo đảm phát huy dân chủ trong phê bình và tự phê bình, để ngày càng làm tốt hơn phận sự của mình trong khi thực thi công vụ vì dân, vì nước, vì thuộc tính tiền tiến và nhân bản của khoa học từng lớp Việt Nam.

Những người làm thuê tác nghiên cứu, giảng dạy và đào tạo trên lĩnh vực khoa học này cần chọn lọc một chỗ đứng và lập trường khoa học đúng đắn, vững vàng, bền chí hướng về lợi.

Báo Hànôịmới xin giới thiệu tới bạn đọc để có cái nhìn toàn diện, đúng đắn hơn về vấn đề này. Chính vì chọn lầm hay do sơ sảy lấy đối tượng nghiên cứu của Luận văn chuyên ngành văn chương Việt Nam nhằm vào loại thơ xuất bản chui, lén lút, không chính ngạch của nhóm Mở miệng và khi viết “Lịch sử vấn đề” đốn dựa vào những quan điểm bức xúc một chiều xuất hiện trên các thông tin mạng trôi nổi thuộc diện ngoài luồng chính thống, thiên về thiên hướng đối nghịch với chính thể quốc gia cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, nên tác giả Luận văn đã buộc phải lánh né, không viết các mục Lời cam đoan ở đầu Luận văn, tiểu mục xác định “Mục đích nghiên cứu và Những đóng góp mới của Luận văn” mà theo Quy định về thể thức biểu đạt và bố cục Luận văn cấp thiết, nép phải có ở phần mở màn.

Điều đó khiến cho một công trình ngụy khoa học của Đỗ Thị Thoan chứa đựng đầy rẫy những sai lầm, méo mó về quan điểm tư tưởng học thuật và tứ tung trong phương pháp nghiên cứu, lại lọt lưới, lẳng lặng vận hành đến đích suôn sẻ như vậy, đến mức tác giả của nó, mộng tưởng về sự cực đoan, thái quá, không chút e sợ, cứ tiếp tục mặc nhiên truyền bá quan điểm, tư tưởng học thuật khác biệt và lạc lõng của mình trên diễn đàn mạng internet, trong dự định hoạt động thực tập giao kèo giảng dạy tại nhà trường.

May thay, sự kiện hy hữu này đã bị phanh phui, phơi ra ánh sáng, khiến dư luận rộng rãi và giới học đường không khỏi giật mình, sửng sốt! Thực ra, như trần thế từ lâu đã nhắc nhở: có khi ngay ở dưới chân đèn cũng có thể có những khoảng tối và thời điểm tối; ngay ở trong một thân thể cựu khỏe mạnh vẫn có thể có những điểm yếu chết người gọi là “gót chân Asin”! * * * Là người chuyên nghiên cứu về lý luận văn chương và văn chương Việt Nam đương đại từ nhiều năm nay, đã và đang tham dự vào công tác đào tạo tiến sĩ và thạc sĩ ngành ngữ văn tại một số cơ sở đào tạo Sau Đại học trong cả nước từ hơn hai mươi năm gần đây (giảng dạy, hướng dẫn hoặc chấm luận văn thạc sĩ, luận án tiến sĩ thuộc hai chuyên ngành nói trên), tôi xin phép được đề xuất một đôi ý kiến để các cơ quan sở quan và cá nhân nhà khoa học ngữ văn lưu ý tham khảo, coi xét như sau: 1.

Đối với những hiện tượng, vấn đề đang diễn tiến, nếu cần nghiên cứu phải tĩnh tâm, khách quan, nhạy cảm và chân thực, chẳng thể vội vã chằm bặp nghiên cứu, nhân danh khoa học mà chủ quan, cực đoan, phiến diện, ngụy biện gây rối, hoặc khích động nhân tâm dao động, hướng tới sự bất an.

Quan điểm tham mưu của Hội đồng khoa học độc lập này sẽ được trình lên để lãnh đạo Bộ coi xét, quyết định: hoặc là vẫn bảo lưu kết quả điểm của Hội đồng chấm luận văn mà nhà trường đã bẩm ngay sau khi học viên Đỗ Thị Thoan bảo vệ năm 2010, hay cần phải cân nhắc, coi xét lại sự đánh giá “hơi bị hào phóng” của Hội đồng ngày trước, do không hoàn toàn đề đạt, cầu mong đúng giá trị bản chất của Luận văn? Lúc này, cần quán triệt tinh thần, nếu việc nào làm đã đúng thì sẽ tiếp kiến khẳng định, việc nào nhìn lại thấy là chưa đúng thì cần phải tu tạo công khai trước công luận, ngõ hầu đảm bảo sự nghiêm trang, chuẩn mực, giữ gìn kỷ cương phép nước trong đào tạo cán bộ ở diện trình độ sau đại học.

Bít tất Phụ lục của Luận văn gồm danh mục các tác phẩm của Mở miệng cho thấy đây là những ấn phẩm của những người đứng ở phía bên lề đối chọi với ích của toàn từng lớp.

Vn đăng ngày 4-6-2013). Khai triển nghiên cứu các vấn đề của khoa học tầng lớp và nhân văn ở ta cần khảo sát kỹ lưỡng và thận trọng, tỉnh ngủ, bởi đây là lĩnh vực khoa học liên hệ đến hệ tư tưởng, thiết chế chính trị và thực tế lịch sử, đời sống từng lớp hiện đại. 4. Hà Nội, tháng 7-2013  - - - - - -  (1) Xem: - “Tài liệu Hội nghị Lý luận - phê bình văn học lần thứ III” in vi tính tháng 6-2013, sử dụng nội bộ của Hội Nhà văn Việt Nam, tr.

Org đã thổi phồng!). 248; - Diễn đàn Văn nghệ Việt Nam số 221 (tháng 6-2013), tr. Các bài viết gần đây trên báo chí phê bình, bàn bạc ý kiến về luận văn và tiểu luận của Đỗ Thị Thoan/Nhã Thuyên. 13) bộc lộ về đối tượng và lịch sử vấn đề nghiên cứu như vậy, theo tôi, khó có thể bảo đảm sự tin tưởng, khách quan, khoa học, khó có thể kiểm chứng được! Luận văn đã thiếu khách quan, công bằng khi thiên về bình tán những quan điểm lạc điệu khen thơ của nhóm Mở miệng (mà người ta biết rằng chúng được lên đường từ những động cơ khác nhau, khó có thể nói về sự lành mạnh của văn hóa đọc).

Theo tôi, sự chọn lựa của tác giả Đỗ Thị Thoan/Nhã Thuyên nhằm đối tượng nghiên cứu - thơ của nhóm Mở miệng, là một việc làm khiên cưỡng, có ý đồ biện minh cho sự tồn tại của nhóm với những sản phẩm mà chính họ tự nhận gọi đó là “thơ dơ”, “thơ rác”, “thơ nghĩa địa” nhằm suy tôn sự lệch chuẩn, chống đối lại thiết chế và thứ tự tầng lớp, bêu riếu những điều cao cả, thiêng liêng đối với toàn dân tộc.

TS Nguyễn Ngọc Thiện, người đã có hơn 20 năm tham gia công tác đào tạo tiến sĩ, thạc sĩ ngành ngữ văn, đã có bài phân tích sâu sắc về luận văn nói trên.

Từ đó, ta hiểu được tại sao việc nghiên cứu trước đó về nhóm này đã không bàn được về giá trị văn học của cái gọi là thơ bột phát từ nhóm Mở miệng, mà chỉ có thể đề cập đến những góc cạnh tác động từng lớp của chúng (phê phán đó là “một nhánh kênh đen”, “thứ rác rến gọi là thơ” - như các bài đăng trên Báo Công an TP Hồ Chí Minh năm 2005, 2006; hoặc ngược lại tụng ca đó là “một dòng thơ mới có tính cách tân”, “một cuộc cách mạng lặng thầm trong văn học”, với “những tuyệt tác của tự do” - như đa phần bài viết trên mạng talawas; tienve.

Đối tượng nghiên cứu như vậy rõ ràng là không đáp ứng các đề nghị về phẩm chất và giá trị văn chương đích thực, không được nhấn hợp pháp và hợp hiến.

Dưới góc độ tiếp cận nghiên cứu lý luận văn học, khoa học, PGS. Do vậy, chúng tôi rất hoan nghênh và đồng tình với những tiếng nói mĩ ý, có nghĩa vụ, cảnh báo về sự hiểm nguy của công trình mang danh nghiên cứu khoa học được Hội đồng chấm Luận văn ngộ nhận đánh giá đạt xuất sắc, ở chỗ nó “nhân danh nghiên cứu để truyền tụng thứ thơ rác rến”, bản tính là “một luận văn sai lạc”, miêu tả “một góc nhìn phản văn hóa và phi chính trị”.

Song đáng tiếc những thư mục này lại được Đỗ Thị Thoan đánh giá thấp, cho rằng đó là “những bài báo vô nghĩa”, những luận văn, luận án “dè dặt trong tiếp cận và đánh giá” hoặc ít nhất “mang tính chất điểm danh, nói theo, chỉ làm phong phú thêm những màu sắc của bức tranh giả mạo về thơ Việt Nam hiện đại”.

Đối với những cán bộ khoa học quý là chuyên gia của ngành giữ vai trò liên đới trách nhiệm (người hướng dẫn, Hội đồng chấm luận văn, cơ quan quản lý khoa học và đào tạo của trường) cũng cần được mong thấu triệt, có lý, có tình. Thời gian cứ trôi qua, nhưng suốt gần 2 tháng nay, kể từ khi trên diễn đàn Hội thảo khoa học “Nâng cao chất lượng và hiệu quả của lý luận, phê bình” do Hội Nhà văn Việt Nam tổ chức vào các ngày 4 và 5-6-2013 tại thị trấn Tam Đảo (Vĩnh Phúc) khởi đầu đã có vài tiếng nói cảnh báo, phê phán hiện tượng ngụy khoa học này, thì đồng thời, liên tiếp trên các mặt báo chuyên ngành, báo hằng ngày như Văn nghệ thành thị Hồ Chí Minh, quần chúng.

Tình hình nghiên cứu như vậy đã gây không ít trở lực cho tác giả khi viết mục “Lịch sử vấn đề” ở chỗ: trong số 34 đơn vị Thư mục được tác giả kể ra trong Thư mục nghiên cứu, thì có đến 20 thư mục lấy từ các trang mạng trôi nổi như trên đã nói, 5 đơn vị thư mục khác là các tài liệu do cá nhân chủ nghĩa bạn bè quen biết cung cấp riêng cho tác giả.

Của quần chúng đông đảo, của dân tộc và giang san, không thể vì bất cứ lý do gì để bị chi phối bởi ích lợi nhóm đối chọi, làm phương hại đến sự ổn định và trật tự tầng lớp hiện hành, gây mất kết đoàn, phân tâm chia rẽ trong khối cộng đồng, khiến kẻ xấu, kẻ thù có thể lợi dụng. 2. Nếu không sẽ bị lôi cuốn, mất đi sự tỉnh táo cần thiết, vồn vập xưng tụng chúng một cách thái quá, nóng vội áp dụng nó vào nghiên cứu phê bình, ắt sẽ không tránh khỏi sự khiên cưỡng, áp đặt, thiếu hiệu quả - nếu không muốn nói là rơi vào thói theo đòi, theo đuôi người nước ngoài rồi tự mãn lấy làm sang (!)”(1).

17) ở chỗ dám “chối bỏ quyết liệt”, “lên tiếng đòi phá nốt những thành trì chắc chắn của sự chuyên chế, khi niềm tin vào chế độ và sự tự do đang có nguy cơ tan rã” (tr.

LTS     : Gần đây, trên nhiều báo như: nhân dân, Quân đội nhân dân, Thanh tra, Văn nghệ TP Hồ Chí Minh, Văn nghệ… đã có những bài, cụm bài viết nghiêm khắc đối thoại, phân tách chỉ ra những sai trái, lệch lạc trong Luận văn Thạc sĩ Ngữ văn (cùng 5 tiểu luận - phê bình thuộc dự án nghiên cứu) của Đỗ Thị Thoan/Nhã Thuyên. 12-13. Họ hoang tưởng rằng những cái gọi là thơ đó có khả năng “gây hấn” mạnh mẽ… “tạo thành một vùng năng động mà những nhà văn chương sử và những người nghiên cứu văn hóa có thể coi là một nguồn dữ liệu quan trọng để thấy được tinh thần văn chương của một thời kỳ.

Cái gọi là tác phẩm của họ không dám xuất hiện một cách tử tế, phải dấm dúi tự ấn hành, photocopy, tự xuất bản theo kiểu ứng phó với sự kiểm duyệt của Nhà nước, gọi là kiểu xuất bản Samizdat (tr. Nên chăng quý Bộ chủ quản nói trên, theo đúng Quy chế quản lý khoa học và đào tạo Sau Đại học do Nhà nước ban hành, cần thành lập một Hội đồng tham vấn khoa học chấm phúc tra Luận văn của Đỗ Thị Thoan, để có cứ, kết luận rõ ràng về các phương diện cần coi xét, đánh giá lại Luận văn, đặc biệt là chất lượng khoa học của nó.

110). Net (của Hội Nhà văn Việt Nam), Văn nghệ… đã có những bài viết, cụm bài viết nghiêm khắc đối thoại, phân tách chỉ ra những sai trái, sai lệch của Luận văn này (cùng 5 tiểu luận - phê bình thuộc dự án nghiên cứu, hoàn thành đầu năm 2012 mang tên Những ngôn ngữ ngầm ký tên Nhã Thuyên - bút danh khác của Đỗ Thị Thoan - mà nội dung của nó là sự thoát thai, kéo dài và tiếp phát triển những ý kiến, tư tưởng của cùng một tác giả khai mở từ công trình Luận văn).

Chỉ còn 9 đơn vị thư mục gồm các bài viết, sách dịch, sách nghiên cứu đã xuất bản chính ngạch hoặc Luận văn, Luận án đã bảo vệ về thơ Việt Nam hiện đại là có thể kiểm chứng khi tác giả Luận văn trích dẫn. Người ta chẳng thể không đặt câu hỏi: vì sao ở một trung tâm giáo dục và đào tạo đầu ngành sư phạm ở giữa Thủ đô mà trong suốt quá trình đào tạo một học viên cao học từ lúc đăng ký lựa chọn đề tài, duyệt y tên đề tài và cái khung đề cương thực hiện, cắt cử người chỉ dẫn khoa học khi học viên viết Luận văn, rồi cho phép Luận văn được bảo vệ để nhận một sự đánh giá tối ưu của Hội đồng chấm luận văn… - một quy trình đòi hỏi sự chặt đẹp, nghiêm túc về khoa học, sự kiểm tra giám sát của các cơ quan chuyên môn sở quan và cán bộ đảm trách quản lý, hóa ra lại lỏng lẻo, dễ dãi và nể nả, châm chước nhau, gây nhiều sơ hở, bất cập đáng trách.

Phỏng chừng, viết “Lịch sử nghiên cứu vấn đề” của Luận văn với thiên kiến và mục đích chính trị đối chọi, kháng cự đồng lõa với Mở miệng như vậy, thì đó có phải là khoa học và trung thực hay không? 3.

Bởi, thật là quá khó và không có sức thuyết phục, nếu tác giả khẳng định đảm bảo về tính chân thực, hợp hiến và đáng tin cậy của nguồn dữ liệu nghiên cứu, khai khẩn từ cái mớ sứ kiểu đồng nát, sắt vụn, tạp - phí - lù là thứ “thơ dơ, thơ rác, thơ nghĩa địa” xuất bản chui kia? Bởi, làm sao diễn đạt toát lên được mục đích cao đẹp, ý nghĩa văn hóa và nhân bản (dù đầu đề Luận văn có trương lên vế từ “nhìn từ giác độ văn hóa” đi nữa) của việc nghiên cứu trong một công trình khoa học về văn học, khi mà đối tượng nghiên cứu - trái ngang thay - lại là những sản phẩm phi văn chương, phản văn hóa, phản nhân bản, tha hóa, đội lốt văn chương nhằm thực hành một ý đồ và tham vọng chính trị là công kích, nói xấu chế độ dân chủ hiện hành? Bởi, làm sao chỉ ra được những đóng góp mới của Luận văn hướng con người và văn chương vươn tới những mục tiêu cao cả của Chân - Thiện - Mỹ, khi Luận văn chừng như chỉ là một tiếng nói a dua theo với Mở miệng và các thế lực bất mãn, ngầm chống đối chế độ (nhưng được tác giả Đỗ Thị Thoan khéo ẩn giấu dưới các mỹ từ là “chia sẻ và thúc đẩy để cùng tồn tại” nơi vị trí như bị bủa vây trong hộp đen của Mở miệng.

Lúc đầu tôi không muốn làm khó cho những dòng này trong Luận văn, nhưng rút cuộc vẫn phải cứ liệu ra đây, để độc giả không còn chút mơ hồ về sự đội lốt, mạo xưng thơ ca để đạt mục đích chính trị của Mở miệng và kiểu cổ vũ, tán tụng lập trường quá khích, “gây hấn” của nhóm này mà tác giả Luận văn muốn tiếp kiến châm ngòi, giữ lửa? Qua đây có thể thấy việc thiếu vắng trình bày những khoản mục bắt đối với một Luận văn khoa học như trên đã nói, ít nhiều đã cho thấy đầu đuôi những khuyết thiếu, bất cập của Luận văn, chứ không thể “châm chước” như Hội đồng chấm Luận văn, xem đây là một Luận văn hoàn hảo đến mức không phải băn khoăn chấm điểm xếp vào hạng ưu (?).

Rất mong ngu ý của chúng tôi được bàn thảo thực tâm và dân chủ, xây dựng, bảo đảm cho từng người trong hàng ngũ trí thức khoa học của tổ quốc, đề cao được ý thức “thực sự cầu thị” để tiến bộ, tiến bộ mãi, đoàn kết gắn bó trên lĩnh vực nghiên cứu khoa học và đào tạo, đáp ứng đề nghị ngày một cao của nhiệm vụ và đòi hỏi trang nghiêm của nghề.

Công trình mà chúng tôi nói ở đầu bài, tức cái gọi là “Luận văn Thạc sĩ Ngữ văn” thuộc chuyên ngành văn chương Việt Nam của Đỗ Thị Thoan gồm 116 trang vi tính khổ A4, hoàn tất tháng 11-2010 tại cơ sở đào tạo Sau Đại học Trường Đại học Sư phạm Hà Nội, sau đó ít lâu được phép đưa ra bảo vệ và đã “bảo vệ thành công” trước Hội đồng chấm luận văn do Trường Đại học Sư phạm Hà Nội ra quyết định thành lập.

104). Những luận điểm nền móng mà tác giả Luận văn dựa vào là sự cóp nhặt tùy tiện, hiểu thiếu chuẩn xác và chưa được nghiên cứu tường minh, thấu đáo các lý thuyết triết học, mỹ học của chủ nghĩa hậu đương đại và các luận thuyết thời thượng khác (như lý thuyết trọng điểm - Ngoại vi, phạm trù Cái bên lề, Cái khác, Sự giễu nhại và Mỹ học của cái tục, Samizdat - tức xuất bản và phát hành văn học bí mật, không chính thức…) để soi chiếu vào những ấn phẩm gọi là thơ của nhóm Mở miệng nguyên được xuất bản chui, lưu hành ngầm ở ta và ở nước ngoài từ đầu thế kỷ XXI, một cách không tử tế nhằm “kích động sự kháng cự và chống đối” tư tưởng chính thống và thể chế chính trị hiện hành, cùng sự nghiệp đổi mới mà cả tầng lớp ta dày công vun đắp ngót 30 năm nay được những người có lương tri trên thế giới xem trọng.

Không có nhận xét nào:

Đăng nhận xét