Kinh tế Việt nam xếp hạng 42 thế giới: Nên hiểu thế nào?

TS Đỗ Đức Định. Theo số liệu vừa ban bố của nhà băng Thế giới, tổng sản phẩm quốc nội (GDP) tính theo ngang giá sức mua của Việt Nam tương đương 322 tỉ USD. Như vậy, kinh tế Việt Nam là nền kinh tế lớn thứ 42 trên thế giới và đứng thứ 6 trong khu vực Đông Nam Á, sau Indonesia, Thái Lan, Malaysia, Philippines và Singapore. Ông có suy nghĩ gì về thông tin này? GDP tương đương giá sức mua cũng là một cơ sở để đo lường độ lớn của một nền kinh tế. Nhưng chúng ta phải xem GDP tương đương sức mua đó bao nhiêu là của chúng ta, bao lăm là của người khác. Một nền kinh tế dù xếp thứ 42 thế giới nhưng nếu giá trị gia tăng đem về chỉ giống như tỉ lệ gia công trong ngành dệt may thì nên nhìn nền kinh tế giống như tỉ lệ gia công đó thôi chứ không phải sức chúng ta làm được hoàn toàn như thế. Do đó, không nên lạc quan quá khi dòm xếp hạng GDP tính ngang giá sức mua của nước ta. Mặt khác, nếu nhìn lại thứ hạng ấy với số dân của Việt Nam thì chúng ta không quá lạc quan. Bởi, trên thế giới, dân số Việt Nam đứng thứ 13, nhưng GDP chỉ đứng thứ 42. Đáng để ý là, xưa nay rất ít người dựa vào GDP ngang giá sức mua làm cơ sở đánh giá chính thức độ lớn của một nền kinh tế mà chỉ để so sánh một cách tương đối. Tỉ dụ 1 bát phở ở Việt Nam giá 2 USD thì Nhật Bản bán 10 USD. Nhưng khi quy ra ngang giá, người ta sẽ lấy giá bát phở ở Nhật Bản làm chuẩn, lúc đó 1 bát phở ở Việt Nam được nâng lên 5 bát phở. Thường thì người ta ít sử dụng GDP ngang giá sức mua để đánh giá một nền kinh tế. Thực tại muốn đánh giá một nền kinh tế người ta thường dựa vào GDP thực tiễn hoặc GDP danh nghĩa. GDP danh nghĩa được nhiều người sử dụng hơn vì nó sát với thực tiễn giang san hơn. Hiện thời GDP tính theo đầu người của Việt Nam chỉ ở mức 120 tỉ USD. Nếu tính theo GDP ngang giá sức mua thì GDP của VN đã được lên 322 tỉ USD giống như tính theo giá của Nhật Bản, Mỹ, châu Âu. Singapore có diện tích chỉ tương đương đảo Phú Quốc của Việt Nam với dân số khoảng 6 triệu người nhưng GDP ngang giá sức mua của họ vẫn ở mức cao hơn Việt Nam. Điều gì đã giúp họ đạt được thứ hạng này, thưa ông? Đảo Phú Quốc có diện tích là 600 km 2 , còn diện tích của Singapore là khoảng 640 km 2 , rộng hơn phú quốc 40 km 2 nhưng GDP họ vượt chúng ta quá nhiều. Họ đi lên từ chính thực lực của họ, con người của họ. Họ không có tài nguyên, không có viện trợ nước ngoài, không có nhiều nguồn lực từ biển nhưng họ tự làm giàu được. Nhìn lại GDP của chúng ta, tôi nghĩ nguồn lực làm GDP của chúng ta đứng thứ 42 thế giới là dựa nhiều vào trợ giúp, bán tài nguyên tự nhiên, thậm chí có tài nguyên khẩn hoang đến mức đe dọa đến môi trường sống, đến đời sống đời ngày mai. Nhật Bản hay Hàn Quốc cũng ít tài nguyên nhưng nhờ sức người họ đã làm nên kì tích. Đó mới là sự phát triển mang tính vững bền. Đó cũng là lí do khiến chúng ta phải thận trọng khi mong về đẳng cấp 42 thế giới này. Từ đẳng cấp 42 thế giới theo cách tính GDP ngang giá sức mua này, Việt Nam có thể rút ra những điều gì để nâng cao chất lượng thực sự của nền kinh tế trong tương lai, thưa ông? trước nhất, GDP tính theo ngang giá sức mua của Việt Nam có được thứ hạng thứ 42 chủ yếu là nhờ dân số đông, còn thu nhập thực tế đầu người của Việt Nam vẫn còn rất thấp. Chúng ta mới bước qua cửa nước nghèo để vào “phòng” cận nghèo. Trong nước chúng ta vẫn phải đang chống chọi để chống tái nghèo. Nếu làm ăn kiểu có 1 đồng tiêu đồng 5 thì rất dễ tái nghèo, còn có 5 đồng tiêu 1 đồng thì ít bị tái nghèo. Tiên tổ ta đã nói không gì bằng tiết kiệm. Nếu tằn tiện, ta làm được 10 đồng nhưng chỉ tiêu 3 đồng. Từ 3 đồng đó, ta tiếp làm ra được 10 đồng. Cứ tích cóp dần dần như vậy thì chúng ta sẽ giàu được. Một nền kinh tế thiếu tích lũy thì rất dễ tái nghèo. Nên chi chúng ta không nên ăn xài hoang các nguồn lực vốn rất có hạn của mình. Xin cảm ơn ông! Lương Bằng (thực hiện)